Wie zonnepanelen heeft of gebruikmaakt van dynamische energietarieven, kan elektriciteit slimmer gaan gebruiken door energie op een ander moment beschikbaar te maken. In plaats van opgewekte of goedkope stroom direct te gebruiken, kunt u deze tijdelijk opslaan en later inzetten.

Er zijn daarbij grofweg twee interessante vormen van energieopslag voor woningen:

1. elektrische opslag in een thuisbatterij
2. thermische opslag in warm water

Beide oplossingen hebben een ander doel. Een thuisbatterij bewaart elektriciteit voor later gebruik. Een boiler of buffervat gebruikt elektriciteit om water te verwarmen, zodat u de opgeslagen energie later als warm water kunt gebruiken.

Waarom energie opslaan?

Energieopslag kan interessant zijn voor twee belangrijke situaties.

1. Goedkope stroom gebruiken op een later moment

Met een dynamisch energiecontract verandert de elektriciteitsprijs gedurende de dag. Op momenten dat stroom goedkoop is, kunt u extra energie inkopen en deze later gebruiken wanneer elektriciteit duurder is.

Een batterij kan bijvoorbeeld overdag of 's nachts laden en de opgeslagen elektriciteit later beschikbaar maken voor uw woning.

Ook warm water kan op deze manier als energieopslag worden gebruikt. Een slimme regeling kan een elektrische boiler bijvoorbeeld laten verwarmen wanneer elektriciteit goedkoop is en het warme water later beschikbaar maken.

2. Eigen zonnestroom later gebruiken

Zonnepanelen produceren vooral overdag elektriciteit. Dat is niet altijd het moment waarop uw huishouden de meeste elektriciteit gebruikt.

Zonder opslag wordt een deel van de opgewekte elektriciteit teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Met energieopslag kunt u een deel van die energie bewaren voor een later moment.

1.     Energie opslaan in een thuisbatterij

Een thuisbatterij slaat elektriciteit tijdelijk op en maakt deze later weer beschikbaar voor uw woning. Dit kan zowel interessant zijn voor eigen zonnestroom als voor het gebruik van dynamische energietarieven.

Er zijn verschillende soorten thuisbatterijen. Een belangrijk onderscheid is tussen een stekkerbatterij en een vaste thuisbatterij.

Stekkerbatterij of vaste thuisbatterij?

Een stekkerbatterij is relatief eenvoudig te plaatsen en aan te sluiten. De batterij kan via een normaal stopcontact of een daarvoor bestemde stekkeraansluiting energie opnemen en deze vervolgens weer aan het eigen elektriciteitsnet beschikbaar stellen.

Een vaste thuisbatterij wordt onderdeel van de elektrische installatie van de woning en wordt doorgaans door een installateur geplaatst. Dit type systeem kan een hoger laad- en ontlaadvermogen hebben en kan daardoor geschikt zijn wanneer grotere vermogens moeten worden opgeslagen of geleverd.

De juiste keuze hangt vooral af van hoeveel energie u wilt opslaan én hoeveel vermogen u op een bepaald moment nodig heeft.

Hoe groot moet een stekkerbatterij zijn?

Bij een thuisbatterij is groter niet automatisch beter. Voor de meeste situaties denken wij dat het verstandiger om alleen de hoeveelheid elektriciteit die u 's avonds en 's nachts gebruikt op te slaan.

Voor veel huishoudens ligt een batterij van 3 tot 5 kWh daarom voor de hand als een relatief bescheiden en praktische hoeveelheid opslag.

Een grotere batterij kan interessant worden wanneer u ook grotere elektrische verbruikers op een later moment wilt laten draaien. Denk bijvoorbeeld aan:

• een airco-warmtepomp die 's avonds wordt gebruikt;
• een warmtepomp met een aanzienlijk elektriciteitsverbruik;
• het 's nachts laden van een elektrische auto, waarbij u de overdag opgewekte zonnestroom hiervoor wilt bewaren.

Let bij een stekkerbatterij op het uitgangsvermogen

Het heeft weinig zin om alleen naar de opslagcapaciteit in kWh te kijken. Ook het vermogen in Watt is belangrijk. Een batterij kan bijvoorbeeld 5 kWh energie bevatten, maar dat zegt nog niet hoeveel vermogen u tegelijkertijd uit de batterij kunt halen.

Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld een uitgangsvermogen van 800 W of 2.400 W.

Bij 800 W is de batterij geschikt voor het ondersteunen van kleinere verbruikers. Bij 2.400 W kan de batterij aanzienlijk meer apparaten tegelijkertijd ondersteunen.

Daarom zijn bij de keuze voor een thuisbatterij twee vragen belangrijk:

• Hoeveel energie wil ik opslaan?
  Dit bepaalt vooral de benodigde capaciteit in kWh.
• Hoeveel vermogen wil ik tegelijkertijd kunnen gebruiken?
  Dit bepaalt vooral het benodigde vermogen in W of kW.

Waar moet u nog meer op letten bij een stekkerbatterij?

Niet iedere stekkerbatterij is hetzelfde. Let bij de keuze onder andere op de volgende eigenschappen.

• Uitbreidbaarheid

Een modulair systeem kan later worden uitgebreid wanneer uw energieverbruik verandert. U hoeft dan niet direct de maximale opslagcapaciteit aan te schaffen.

• Stekkerklaar

Een belangrijk voordeel van een stekkerbatterij is de relatief eenvoudige installatie. Afhankelijk van het systeem kan de batterij zonder ingrijpende aanpassingen worden aangesloten.

• Samenwerking met een EMS

Een Energy Management System (EMS) kan verschillende energieverbruikers en energiebronnen op elkaar afstemmen. Denk aan zonnepanelen, een thuisbatterij, een elektrische auto en een boiler.

Hierdoor kan bijvoorbeeld worden bepaald of beschikbare zonnestroom eerst naar de batterij, de boiler of een ander apparaat moet gaan.

• Back-up en off-grid mogelijkheden

Sommige stekkerbatterijen kunnen ook worden gebruikt voor noodstroom of in een off-grid situatie. Afhankelijk van het systeem kan de batterij bijvoorbeeld via een stekkerkoppeling een deel van de installatie van stroom voorzien of een omvormer voeden tijdens een stroomstoring.

Hierbij is het belangrijk om te controleren welk uitgangssignaal de batterij levert. Voor gevoelige elektrische apparatuur zoals de omvormer is een zuivere sinus belangrijk. De thuisbatterijen in ons assortiment voldoen hieraan.

Bekijk ons assortiment:
Thuisbatterijen van De Groene Hoed Duurzaam

2. Energie opslaan in warm water: de 'blauwe batterij'

Elektriciteit hoeft niet altijd als elektriciteit te worden opgeslagen. Voor huishoudens kan het interessant zijn om overtollige zonnestroom of goedkope elektriciteit om te zetten in warmte water om mee te kunnen douchen. Het warme water in een boiler vormt dan als het ware een thermische batterij.

Overdag leveren de zonnepanelen meer elektriciteit dan op dat moment nodig is. In plaats van deze elektriciteit terug te leveren, kan een slimme regeling de boiler gebruiken om het water te verwarmen. De opgeslagen warmte kan vervolgens 's avonds en 's nachts worden gebruikt voor douchen en andere toepassingen.

Een belangrijk voordeel is dat hiervoor geen grote elektrische batterij nodig is wanneer de opgeslagen energie uiteindelijk toch voor warm water wordt gebruikt.

Slim omgaan met zonnestroom

Een moderne zonnestroomboiler kan daarbij verder gaan dan alleen een boiler aan- of uitzetten. Een slimme regelaar zoals de Nymo kan bijvoorbeeld het beschikbare overschot aan zonnestroom modulerend naar een elektrisch verwarmingselement sturen. Daarmee kan zoveel mogelijk van het beschikbare zonne-overschot worden benut.

Met een koppeling aan een EMS, zoals Homey, kan bovendien rekening worden gehouden met andere energieverbruikers en met dynamische elektriciteitsprijzen. Zo kan de boiler niet alleen worden gebruikt voor overtollige zonnestroom, maar ook worden aangestuurd wanneer elektriciteit goedkoop is.

• Meer hierover leest u in onze kennisbank:

Hoe pas ik een zonnestroomboiler toe?

3.     Een elektrische batterij of warm water?

Een thuisbatterij en een 'blauwe batterij' zijn geen directe vervangers van elkaar. Ze slaan energie op voor verschillende toepassingen.

De beste oplossing is afhankelijk van waarvoor u de energie later nodig heeft.

Heeft u vooral overdag een overschot aan zonnestroom en gebruikt u 's avonds veel elektriciteit? Dan kan een thuisbatterij interessant zijn.

Heeft u vooral behoefte aan warm tapwater en wilt u overtollige zonnestroom daarvoor gebruiken? Dan kan een elektrische boiler met slimme zonnestroomregeling een aantrekkelijke vorm van thermische opslag zijn.

In veel gevallen kunnen beide systemen elkaar juist aanvullen: een batterij voor elektrische energie en een boiler als thermische energieopslag. Met een goede inregeling via de app of EMS kunnen deze verbruikers en opslagmogelijkheden onderling worden afgestemd.

De juiste opslag is niet altijd de grootste opslag

Bij energieopslag is het verleidelijk om te kijken naar zoveel mogelijk kWh opslag. In de praktijk is het belangrijker om te kijken naar wanneer u energie produceert, wanneer u energie gebruikt en waarvoor u die energie later nodig heeft.

Een relatief kleine thuisbatterij die de avond- en nachtbehoefte afdekt kan bijvoorbeeld logischer zijn dan een veel grotere batterij die slechts incidenteel volledig wordt benut. En wanneer de opgeslagen energie uiteindelijk nodig is voor warm water, kan het efficiënter zijn om die energie rechtstreeks als warmte op te slaan.