Voor woning en appartement

Onderstaand stappenplan geeft een logische volgorde voor het verduurzamen van een woning of appartement. De volgorde is technisch en financieel onderbouwd: eerst de warmtevraag beperken, daarna pas installaties dimensioneren.

1. Isoleer de woning (basisvoorwaarde)

Indien de woning niet recent is gebouwd of nog niet goed geïsoleerd is, start dan met isoleren. Hiermee reduceert u de verwarmings- én koelvraag structureel.

Voordelen van isoleren:

• Lagere energievraag voor verwarming en koeling
• Hoger thermisch comfort (minder tocht en koudeval)
• Kleinere en goedkopere installaties mogelijk
• Lagere energiekosten van de installaties
• Minder piekbelasting op elektrische installaties

Denk aan:

• Dakisolatie
• Spouwmuurisolatie
• Vloerisolatie
• HR++ of triple glas

Subsidies:
Vaak zijn er subsidies beschikbaar. Let erop dat u maatregelen soms in één keer moet uitvoeren om voor maximale subsidie in aanmerking te komen. Bij gefaseerde uitvoering kan het zijn dat u slechts voor de eerste ingreep subsidie ontvangt.

2. Controleer uw zonnestroom-overschot

Heeft u zonnepanelen? Analyseer dan uw jaarlijkse opwek en het overschot.

Belangrijke vragen:

• Hoeveel kWh levert u jaarlijks terug aan het net?
• Wat is uw piekoverschot op zonnige dagen?
• Wordt salderen in de toekomst afgebouwd?

Zonnestroom-overschot kan strategisch worden ingezet voor:

• Elektrische boiler
• Warmtepomp
• Buffervat
• Laadpaal

Het verhogen van uw eigen verbruik (self-consumption) verbetert de terugverdientijd van uw zonnepanelen.

3. Inventariseer plaatsingsmogelijkheden voor installaties

Voordat u een warmtepomp of andere installatie kiest, wilt u weten wat fysiek mogelijk is.

Controleer:

• Is er ruimte voor een buitenunit (tuin, dak, gevel)?
• Mag dit volgens VvE-regels (bij appartement)?
• Is er binnen ruimte voor een boiler of buffervat? Heeft de vloer voldoende draagkracht?
• Is er voldoende ventilatie en toegankelijkheid voor onderhoud?

Bij appartementen is geluid, trillingsdemping en toestemming van de VvE cruciaal.

4. Bepaal uw tapwatervraag

Warm tapwater bepaalt mede de keuze van uw systeem.

Inventariseer:

• Aantal bewoners
• Doucheduur en -frequentie en aard van de douchekop (waterbesparend of regendouche).
• Gebruik van bad
• Gelijktijdig tapwatergebruik

Richtlijnen:

• ± 30 liter boilerinhoud per gemiddelde douche van 8 minuten
• ± 100 liter voor een bad

Op basis hiervan bepaalt u:

• Boilerinhoud
• Nodig vermogen warmtewisselaar
• Eventueel buffervat

5. Controleer en upgrade de meterkast

Elektrificatie vraagt vaak om zwaardere aansluitingen.

Controleer:

• Huidige aansluiting (bijv. 1x35A of 3x25A)
• Beschikbare groepen
• Hoofdzekeringcapaciteit

Bij volledige elektrificatie (warmtepomp + boiler + koken + laadpaal) is 3x25A vaak wenselijk. Vraag deze tijdig aan bij de netbeheerder, omdat wachttijden kunnen oplopen.
De uitbreiding van 1 x 35A naar 3 x 25A betekent een eenmalige kostenpost, maar leidt niet tot een jaarlijks hoger vastrecht.

6. Kies de juiste verwarmingsoplossing

Na isolatie en inventarisatie kiest u een passende oplossing:

Mogelijkheden:

• Lucht-lucht warmtepomp (airco)
• Lucht-water warmtepomp
• Hybride warmtepomp
• Elektrische boiler
• Warmtepompboiler
• Aansluiting op stadsverwarming

Eventueel aangevuld met

• zonnecollectoren
• zonnestroomboiler
• (cv-)houtkachel.
• elektrische convectoren of infrarood verwarmen

Dimensioneer altijd op basis van:

• Warmteverliesberekening
• Tapwaterbehoefte
• Beschikbaar elektrisch vermogen

Bekijk hier onze oplossingen m.b.t. Warm water & verwarming

Bekijk hier onze oplossingen voor extra energiebesparing

7. Optimaliseer met energiemanagement

Overweeg een energiemanagementsysteem (EMS) om:

• Zonnestroom optimaal te benutten
• Boilers slim aan te sturen
• Warmtepomp op overschot te laten draaien
• Netbelasting te beperken

Dit wordt steeds belangrijker bij afbouw van salderen.

Plaats eventueel een batterij om het elektrische verbruik in de avond overdag op te slaan, en zo onafhankelijker te worden.

Bekijk hier onze oplossingen m.b.t. Energie management & opslag

8. Controleer ventilatie

Een goed geïsoleerde woning vereist goede ventilatie.

Controleer:

• Type ventilatiesysteem (natuurlijk, mechanisch, balans)
• Capaciteit en onderhoud
• Mogelijkheid tot warmteterugwinning

Ventilatie is essentieel voor comfort en gezondheid.

9. Maak een gefaseerd maar logisch plan

Niet alles hoeft in één jaar uitgevoerd te worden, maar de volgorde is cruciaal:

1. Isoleren
2. Elektrische infrastructuur voorbereiden
3. Warmteoplossing kiezen
4. Tapwateroplossing optimaliseren
5. Zonnestroom integreren
6. Slimme sturing toepassen

Specifieke aandachtspunten voor appartementen

• Toestemming VvE voor buitenunits
• Geluidsnormen
• Ruimtegebrek voor buffervaten
• Collectieve installaties (stadsverwarming)
• Beperkte meterkastcapaciteit

Conclusie

Duurzaam renoveren begint met het verlagen van de energievraag en eindigt met slim elektrificeren. Wie direct installaties plaatst zonder eerst te isoleren, loopt het risico op overdimensionering, hogere kosten en lager rendement.

Wilt u meer lezen over de oplossingen?

• Ga naar Warm water & verwarming
• Ga naar Energie management & opslag
• Ga naar Energiebesparing